FUNGI. Anarchistische ontwerpers
20 november 2025 - 8 augustus 2026
Rob Dunn - De menselijke beschaving bestaat niet
Bioloog en auteur Rob Dunn schetst in zijn manifest hoe schimmels de voorhistorie en de geschiedenis van de mensheid hebben helpen vormgeven.
Zoals mensen vaak over hun verre voorouders praten alsof die altijd doelgericht te werk gingen, beschrijft Dunn het handelen van schimmels als uitkomsten van een vooropgesteld plan. Schimmels zijn in zijn verhaal kolonisatoren, ze domesticeren andere soorten en ze ontwerpen de ideale omstandigheden voor symbiose. De manier waarop gisten het eetpatroon en verteringsstelsel van hun aapachtige gastheren hebben vormgegeven ziet hij als een meesterstuk. Dat is zó knap gedaan dat hij een rooskleurige toekomst voor deze fungi voor zich ziet. Met of zonder mensen.
“ Je zou kunnen bepleiten dat schimmels bijna de gehele prehistorie en historie van de wereld hebben bepaald, en dat ze ook de toekomst zullen bepalen…. Ik schrijf dit manifest namens de schimmels, die niet kunnen schrijven met een tekstverwerkingsprogramma of een pen, en toch hun hiëroglyfen hebben geëtst in rotsen en bijna het gehele leven op aarde. ”
Rob Dunn
Robert Dunn is een bioloog, schrijver en hoogleraar aan de afdeling Toegepaste Ecologie van de North Carolina State University. Zijn onderzoek richt zich op de biodiversiteit van alledaagse omgevingen, waaronder navels, mijten die op menselijke gezichten leven, mieren in achtertuinen, en schimmels en bacteriën in huizen.
Andere manifesten
In FUNGI. Anarchistische ontwerpers vind je overal sporen van een pleidooi voor een alternatief wereldbeeld: mensen moeten niet proberen de dienst uit te maken en schimmels geven het voorbeeld voor meer-dan-menselijke, soort-overstijgende bondgenootschappen. Curatoren Anna Tsing en Feifei Zhou hebben betrokken experts uitgenodigd om dat bewustzijn en die mentaliteitsverandering uit te diepen in een eigen manifest. Download via de verzamelpagina op deze website alle volledige manifesten.