Prix de Rome Architectuur 2026
Verandert de wereld die architecten en andere ruimtelijke ontwerpers zelf mede hebben vormgegeven sneller dan zij kunnen bijhouden? Als ze niet langer zijn toegerust om hun verbeelding om te zetten naar een reële ingreep op een tastbare locatie, hoe kunnen ze dan nog voldoen aan de belofte van de architectuur; van een beter leven dankzij goed ontwerp? Genomineerden voor de Prix de Rome Architectuur 2026 reageren op het thema van dit jaar: Terminal Velocity.
Genomineerden
In de tentoonstelling is het werk te zien van genomineerden Dérive (Hedwig van der Linden en Kevin Westerveld), Maarten Plomp en Iris van der Wal, Namelok (Wiegert Ambagts en Kaj van Boheemen), Słodka x Zatta (Izabela Słodka en Federica Zatta).
Terminal Velocity
Het thema van de Prix de Rome Architectuur 2026 is ontleend aan het natuurkundige begrip terminal velocity: de maximale snelheid die een voorwerp bereikt tijdens een vrije val. Toegepast op de maatschappelijke rol van architectuur roept dit de vraag op of architecten en andere ruimtelijk ontwerpers hun eigen ‘terminale snelheid’ hebben bereikt. Terwijl maatschappelijke, politieke, technologische, materiële en ecologische systemen steeds sneller veranderen – met groeiende sociale ongelijkheid, polarisatie, uitputting en ecologisch verval tot gevolg – onderzoekt de Prix de Rome of de architectuurpraktijk hier nog adequaat op kan inspelen.
De open oproep vroeg daarom om een nieuwe invulling van ‘architectonische intelligentie’, waarin ideeën verbonden worden met hun ecologische, technologische, sociale en materiële realiteiten. Uit 60 anonieme inzendingen selecteerde een internationale vakjury de voorstellen van de vier genomineerden.
Tentoonstelling
De genomineerden hebben gedurende een werkperiode van vier maanden toegewerkt naar een ruimtelijke interventie voor een zelfgekozen locatie. Ze hebben onderzoek gedaan naar hoe deze plekken worden gevormd door een 'accelererende’ ontwikkeling die de wereld sneller verandert dan we kunnen bijsturen. De locaties die de genomineerden kozen: de campus van chipfabrikant ASML in Veldhoven, waar de ruimtelijke gevolgen van industriële groei door digitalisering opzettelijk verhuld blijven; het voormalige ministerie van Sociale Zaken in Den Haag, dat plaats moet maken voor nieuwbouw waardoor nog bruikbare bouwelementen verloren dreigen te gaan; het veenweidegebied van de Krimpenerwaard, waar de inspanningen om het landschap in stand te houden er juist voor zorgen dat het langzaam verdwijnt; en het terrein van de voormalige CSM Suikerfabriek in Breda, waar woningbouw extra snel moet starten omdat het terrein door het Rijk is aangewezen als ‘versnellingslocatie’.
Ontwerp
Architect, onderzoeker en docent Nasim Razavian van het Rotterdamse bureau studio ilinx is ruimtelijk ontwerper van de tentoonstelling. Studio Remco van Bladel verzorgt het grafisch ontwerp.
Over de Prix de Rome Architectuur
De Prix de Rome Architectuur, de oudste prijs van Nederland voor architecten, stedenbouwkundigen, landschapsarchitecten en andere ruimtelijke ontwerpers tot 40 jaar, wordt in opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap iedere vier jaar georganiseerd door het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie. De winnaar van 2026 wordt op 17 december 2026 bekendgemaakt. Een begeleidende publicatie wordt uitgegeven door Jap Sam Books.