OntwerpplatformOntwerpplatform

Het ruimtelijk ontwerp van Workwear (2023) was van Cookies, een architectuur- en designbureau met studio’s in Rotterdam en Parijs. Ontwerpers Alice Grégoire, Federico Martelli, Clément Périssé en Antonio Barone van Cookies hebben in samenwerking met Colin Keays en Edward Zammit hun materiaalkeuze en -gebruik afgestemd op de onderwerpen van de tentoonstelling. De tentoonstelling belicht hoe de eenvoudige vormentaal, duurzame materialen en symbolische betekenis van workwear ieder op hun eigen manier tot de verbeelding spreken. Voor de vormentaal van de inrichting en voor de typografie hebben de verschillende vormgevers zich ieder op hun eigen manier laten inspireren door kunst- en ontwerpstromingen die een duidelijke band hebben met de thematiek. Het tentoonstellingsontwerp gaat uit van het gegeven dat werkkleding de beschermende laag vormt tussen mens en buitenwereld, tussen lichamen en architectuur. Zwaar lichamelijk werk en beschermende kleren zijn het zichtbaarst op bouwplaatsen. Cookies vertaalt het hout, gips, beton en metaal dat je van zulke omgevingen kent naar de setting van een museumzaal.

Nieuwe Instituut en de curator wilden in geen geval dat Workwear een traditionele modetentoonstelling zou worden, waarbij de presentatie net zo goed uit de etalage van een luxe warenhuis had kunnen komen. De outfits in Workwear hangen dan ook op speciale paspoppen. Die houten mannequins bestaan uit onderdelen die op verschillende manieren kunnen worden gecombineerd om specifieke kledingstukken tot hun recht te laten komen. Het hout wordt zo efficiënt mogelijk gebruikt. Je ziet het maakproces door de hele opstelling terug. De multiplex platen waaruit de losse armen, benen, rompen en hoofden gezaagd zijn worden elders hergebruikt als achtergrond voor gipsplaten informatiepanelen en als scheidingswanden tussen de verschillende secties van de tentoonstelling.

De vormgeving van de paspoppen doet denken aan het constructivisme van Russische kunstenaars die begin twintigste eeuw met geometrische vormen een betere, moderne wereld probeerden te verbeelden. De rijen werkers die de werkkleding showen weerspiegelen de pictogrammen van de Duits-Nederlandse graficus Gerd Arntz, waarmee die in de jaren dertig maatschappelijke, historische en technologische verhoudingen op een heldere manier inzichtelijk maakte voor ‘gewone mensen’.

De voetstukken en sokkels zijn door Cookies samengesteld uit bouwhekvoeten, de zware blokken beton of kunststof onder de afrastering rond elke construction site. Het resultaat verwijst naar een radicaal tentoonstellingsontwerp van vroeger: de betonnen voeten van de glazen ezels waarmee de Italiaans-Braziliaanse architect Lina Bo Bardi in 1968 een museum voor moderne kunst in São Paulo inrichtte.

Alice Grégoire, Federico Martelli, Clément Périssé en Antonio Barone begonnen hun design- en architectuurbureau Cookies in 2016. Ze zien hun praktijk, in hun eigen woorden, als “een katalysator voor kunst en architectuur: een meerstemmige dialoog tussen onderzoek en productie.” Ze leggen het als volgt uit: “Cookies ontleedt en herformuleert de relatie tussen kunst, presentatie, curatorschap en ruimte door projecten aan te grijpen die vragen om een kritische benadering en multidisciplinaire samenwerking.” Cookies heeft samengewerkt met ontwerpers, kunstinstellingen en media van over de hele wereld. Lees verder op de eigen website van de studio.