Leen een EVJ-museumtas!Leen een EVJ-museumtas!

Elisa van Joolen begon EVJ ruim een jaar eerder in het kader van de Open Studios 2020 aan de Jan van Eyck Academie in Maastricht. Om aannames en vanzelfsprekendheden rond waarde te ontregelen, verving zij in het project de gebruikelijke promo-draagtas met institutionele opdruk door handgemaakte, geüpcyclede exemplaren. In plaats van wegwerpzakjes of het zogenaamd duurzamere alternatief van het vierkante stoffen tasje biedt ze met EVJ een bewust ontwerpobject. Elke tas is uniek en met de hand opgebouwd uit gedeconstrueerde plastic zakken. Bezoekers konden zo'n EVJ-tas gratis meenemen, maar zonder dat die daarmee in hun persoonlijke bezit kwam - ze tekenden er letterlijk voor dat ze hun bruikleen naar de academie terug zouden sturen.

In samenwerking met Het Nieuwe Instituut geeft de ontwerper het project in 2021 een doorstart. Bezoekers, deelnemers of gebruikers van het instituut krijgen daarmee vanaf het voorjaar de gelegenheid om zich actief en bewust te verhouden tot de waarde, de verantwoordelijkheid en het eigenaarschap van zoiets alledaags als de draagtas die je meeneemt na een museumbezoek. Als bruikleennemers, of tijdelijke 'tasverzorgers', kunnen zij een EVJ-tas die ze online hebben uitgekozen na het invullen van een overeenkomst gratis ophalen bij de winkel van NAi Boekverkopers. (Als ze de tas opgestuurd willen krijgen is de verzending op eigen kosten)

De nieuwe reeks, die bestaat uit 300 unieke exemplaren die zijn voorzien van een speciale draagriem met het logo van het instituut, stelt bruikleennemers ook hier de vraag of iets schijnbaar waardeloos van waarde kan worden op het moment dat het aan onze zorg wordt overgeleverd. Wat betekent het om ergens aandachtig op te moeten passen dat niet van jou is en dat geen enkele monetaire waarde vertegenwoordigt

We kopen dingen of krijgen ze cadeau; we huren misschien wel eens iets. Maar het is veel minder gangbaar dat je iets leent - zonder ervoor te hoeven betalen - en dat je daar dan wel voor moet zorgen. Het is al helemaal geen gemeengoed om je te ontfermen over iets dat je van een vreemde leent. Het idee achter de EVJ raakt aan begrippen die misschien uit de mode zijn geraakt, maar die enorm belangrijk zijn. We lijken tegenwoordig noties die te maken hebben met gemeenschappelijkheid te zijn vergeten, niet meer te weten wat we aan moeten met gedeelde ruimtes of gedeelde bronnen en voorzieningen. In het Engels zou je kunnen zeggen dat de 'commons no longer common' zijn. Want wat we letterlijk met elkaar gemeen hebben zijn waarden en ideeën als zorg, betrokkenheid, verantwoordelijkheid, onderhoud, vertrouwen en geldoverstijgende waarde. Met EVJ probeert Elisa van Joolen zulke denkbeelden als dagelijkse praktijk terug te brengen ín de dagelijkse praktijk.

Voor een nadere toelichting op het EVJ-project kun je vanaf de officiële lancering op 6 mei 2021 terecht op de speciale website evjbags.com die Van Joolen daarvoor heeft ingericht. Op de site staan onder meer een uitgebreide achtergrondtekst over het gehele project, een reeks inspiratiebronnen van de ontwerper en een lijstje veel gestelde vragen. De website functioneert daarnaast als een levend archief van gebruiks- en verzorgingservaringen; er zullen steeds meer EVJ-verhalen en -foto's te vinden zijn van bruikleennemers die documenteren hoe zij een tijdje omgaan met de tas. Misschien is het voornaamste dat het tevens de plek is waar een actueel overzicht te vinden is van de beschikbare EVJ-tassen en tassen die op het moment zijn uitgeleend.

Elisa van Joolen is een ontwerper en kunstenaar gevestigd in Amsterdam. Haar benadering van kledingontwerp wordt naar eigen zeggen gekenmerkt door interventie- en reconfiguratiestrategieën. Van Joolens projecten geven vaak uitdrukking aan specifieke sociale contexten en benadrukken samenwerking en participatie. Ze leggen de relationele aspecten van kleding bloot en ondermijnen de achterliggende processen van waardeproductie. Elisa van Joolen heeft haar bachelor (BA) behaald aan de Gerrit Rietveld Academie in Amsterdam en haar master (MFA) aan het Parsons in New York. Ze was artist in resident bij IASPIS in Stockholm en Jan van Eyck Academie in Maastricht. Ze geeft les aan de Gerrit Rietveld Academie. Ze runt haar eigen studio en richtte daarnaast samen met Hanka van der Voet en Femke de Vries Warehouse op, a Place for Clothes in Context in Amsterdam.

In deze tweede editie van _Design Dialogues op 6 mei 2021 _spreekt Elisa van Joolen met archeoloog Maikel Kuipers, filosoof Patricia de Vries, ontwerper Karim Adduchi, ontwerper Baby Reni, journalist Lynn Berger en ervaren 'tasverzorgers' over wat het inhoudt om te zorgen voor dingen die niet van ons zijn, waarde toe te kennen aan wegwerpartikelen en de vraag te beantwoorden wat er gebeurt als een alledaags voorwerp iets wordt om voor te zorgen.

Het besluit om voor de eerste museumtas samen te werken met Van Joolen past binnen de beleidskeuze van Het Nieuwe Instituut om meerstemmigheid tot een leidend principe te maken, vanuit een zowel sociaal als ecologisch perspectief. We verduurzamen het eigen gebouw bijvoorbeeld ingrijpend. Dit doen we onder meer door in 2021 een duurzaamheidsvisie voor het instituut te publiceren en die na te leven. We recyclen daarnaast tentoonstellingsmaterialen na afloop van de looptijd zo veel mogelijk in volgende projecten of doneren ze voor een andere bestemming elders.

Het instituut ziet het als een van zijn opdrachten om als opdrachtgever voor het ontwerpveld te fungeren. Dit verstrekken van opdrachten is bijvoorbeeld terug te zien in innovatief grafisch en ruimtelijk ontwerp van tentoonstellingen en (internationale) presentaties, drukwerk en digitale middelen voor institutionele en project-specifieke communicatie en de inrichting en aankleding van het eigen gebouw. Op het Ontwerpplatform is een (nog onvolledig) overzicht te vinden van ontwerpers die vanaf 2013 in opdracht van Het Nieuwe Instituut invulling hebben gegeven aan een of meer ontwerpopgaven.