Cultuurberaad Klimaat in september van start
De Nederlandse kunst-en cultuursector organiseert als eerste wereldwijd een burgerberaad over klimaat, speciaal voor en door de eigen sector. Dit Cultuurberaad Klimaat vindt plaats in het najaar van 2026 en leidt tot een gezamenlijke aanpak vóór en dóór de cultuursector; een convenant waarmee iedereen, van ZZP’er tot nationale instelling, kan bijdragen aan een betere toekomst. Het Cultuurberaad Klimaat wordt ingesteld door een brede coalitie van culturele brancheverenigingen en bovensectorale instellingen.
8 juni 2026
In het Cultuurberaad buigt een gelote groep van 75 cultuurmakers zich over de rol van kunst en cultuur in de klimaattransitie. Het resultaat is een Klimaatconvenant voor de cultuur, waarmee de sector zich positioneert als serieuze en inspirerende partner voor klimaatvraagstukken én afspraken onderschrijft die bijdragen aan verduurzaming van de cultuurproductie.
Innovatie om transformerende kracht van cultuur te mobiliseren
"In de cultuursector is geen gebrek aan duurzame initiatieven. Wat ontbreekt is een gedeeld kader met een breed draagvlak en doortastende visie. Daarvoor is goed geïnformeerde besluitvorming vanuit een diversiteit aan perspectieven van doorslaggevend belang, en dat is wat het Cultuurberaad brengt. Na bijna drie jaar van voorbereiding, afstemming en fondsenwerving gaat het Cultuurberaad in september 2026 van start," aldus initiatiefnemer Chris Julien, cultuur- en ecofilosoof verbonden aan de Universiteit Utrecht.
"Het Cultuurberaad is een innovatieve vorm van een burgerberaad, waarin niet een bevolking maar een sector bijeen komt. Burgerberaden hebben zich in recente jaren bewezen als een effectief besluitvormingsmodel voor complexe vraagstukken, waaronder die van het klimaat. Een burgerberaad is in staat om draagvlak te creëren, polarisatie tegen te gaan en sneller tot beleidsvoorstellen te komen voor de langere termijn. Het is een aanvullende manier van democratie bedrijven rondom urgente maatschappelijke uitdagingen," zegt medeinitiatiefnemer Maurice Seleky, werkzaam als MT-lid bij het Amsterdam Museum.
"Het Cultuurberaad is ingesteld door vijftien organisaties en wordt gesteund door zeventien financiers, vanuit een gedeeld vertrouwen in de vernieuwende, creatieve en transformerende kracht van cultuur. Daarmee heeft de cultuursector zóveel te bieden aan de transitie die nodig is voor een leefbaar klimaat; een bijdrage die ook het publiek van de sector verwacht," zegt Francien van Westrenen, als MT-lid namens het Nieuwe Instituut, dat de projectcoördinatie verzorgt.
Wervingscampagne
Op 9 juni gaat de wervingscampagne van start. Cultuurmakers uit heel Nederland, kunnen zich via de website opgeven om deel te nemen aan het Cultuurberaad. Op basis van criteria als leeftijd, gender, regio, functie en cultuurdiscipline wordt een deelnemers poule geloot die zoveel mogelijk representatief is voor de Nederlandse cultuursector, waarin circa 400.000 mensen werken en die goed is voor zo’n 20 miljard euro aan direct toegevoegde waarde voor de Nederlandse economie.
Ambassadeurs voor deze Cultuurberaadcampagne zijn onder meer actrice en klimaatactivist Carice van Houten, ontwerper en directeur Noorderlicht Roosje Klap, curator en directeur Jan van Eyck Academie Hicham Khalidi, directeur Nederlands Fotomuseum Zippora Elders, oprichter en directeur Waag Futurelab Marleen Stikker en Meta Knol, kunsthistoricus, auteur en dagvoorzitter van het Cultuurberaad Klimaat.
Een klimaatconvenant voor cultuur
Tussen september en november 2026 komt een gelote groep van 75 cultuurmakers en medewerkers van culturele instellingen (uit verschillende functies, disciplines en regio’s) vier keer samen. Tijdens deze sessies leren, delibereren en adviseren ze volgens de principes van een burgerberaad. Ze worden daarin bijgestaan door gespreksleiders en gevoed door experts met informatie en kennis op het gebied van klimaat, verduurzaming en cultuur. Aan het einde formuleert de groep aanbevelingen voor een betekenisvolle en positieve rol van de cultuursector in de klimaattransitie, met aandacht voor zowel kansen als dilemma’s.
Begin december worden deze aanbevelingen ‘teruggegeven’ aan de sector, en gaan daarna verder als een Klimaatconvenant voor de cultuur, waarmee de sector zich positioneert als serieuze en inspirerende partner voor klimaatvraagstukken én afspraken onderschrijft die bijdragen aan verduurzaming van de cultuurproductie.
Praktisch
Het Cultuurberaad Klimaat vindt plaats op 21 september, 5 oktober (online), 26 oktober en 16 november 2026, in Leiden. In december wordt het resultaat aangeboden aan het ministerie van OCW, directeuren en overige beleid- en beslissingsmakers in de cultuursector. De opdracht voor het Cultuurberaad Klimaat wordt gegeven door de Instellende Commissie*. De organisatie van het beraad is in handen van Bureau EMMA. Nieuwe Instituut treedt op als coördinator en penvoerder.
Voor meer informatie: www.cultuurberaad.nl
*Dit zijn: Beroepsorganisatie Nederlandse Ontwerpers (BNO), Boekmanstichting, Cultuur+Ondernemen, De Creatieve Coalitie, De Zaak Nu, DEN, DutchCulture, Landelijk Kennisinstituut voor Cultuureducatie en Amateurkunst (LKCA), Nieuwe Instituut, Nederlandse Associatie voor Podiumkunsten (NAPK), Nederlandse Vereniging Toezicht Cultuur (NVTC), Vereniging Nederlandse Poppodia en Festivals (VNPF), Vereniging van Openbare Bibliotheken (VOB), Vereniging van Schouwburg- en Concertgebouwdirecties (VSCD) en de voorzitter werkgroep Musea & Duurzaamheid van de Museumvereniging, samengebracht door inititatiefnemers Maurice Seleky en Chris Julien.
Het beraad wordt financieel mogelijk gemaakt door een bijdrage van Amsterdams Fonds voor de Kunsten, Boekmanstichting, Cultuurfonds, Cultuur + Ondernemen, DEN, Filmfonds, Fonds 21, Fonds voor Cultuurparticipatie, Fonds Podiumkunsten, Gemeente Amsterdam, Gemeente Den Haag, Letterenfonds, Mondriaan Fonds, NVTC, Pictoright Fonds, Stimuleringsfonds Creatieve Industrie en Stichting de Hoorn.